ehko-logo-04

EHKO Identifikatzailea

Laborantza bio-ekologikoa, bertakoa, etxaldekoa eta herrikoia egiten duten Euskal Herriko bio baserriak identifikatzen eta desberdintzen dituen tresna da EHKO Agroekologiaren identifikatzaile herrikoia izena hartzen duena. Identifikatzaile hori ez da produktuaren bermea ematen duen label bat, baizik eta etxaldeak identifikatzen ditu. Modu honetan, bi gauza bermatzen ditu prozesuak; alde batetik, lan kolektibo batean konprometitzea; eta bestetik, Europako araudi ekologikoari gehitutako arauak errespetatzea, sistema bioindustrialetik bereizteko eta baserritar/herritar harremana ziurtatzeko. Jendarteari Agroekologiaren praktikotasuna erakusteko tresna pedagogiko paregabea da, Agroekologia kontzeptua etxalde hauetan gorpuztu eta praktikotasunean ikusten baita.

Euskal Herrian Agroekologiaren bidean dauden etxaldeak konfiantza sareetan oinarrituz eta  jakintzaren elkartrukea eta kolektiboaren babesaren bitartez sortzea erabaki zen 2014ean.  Berme Partehartzailean oinarriak jarraituz lan egitea aukera zen  izan ere sistema hauek elikagai konkretuak ziurtatu ordez, ekoizpen proiektuak edo etxaldeen prozesuei erreparatzen die eta prozesuan inplikatutako eragileen lankidetza aktiboan oinarritzen dira; hain zuzen ere EHKOlektiboaren balioak eta egiteekin guztiz bat datozen tresnak. Gaur egun 73 etxaldez osatuta dago sarea, herritar eta gizartearen aurrean Agroekologiaren ispilua direnak.

Etxaldeak

BSP

Orain hamar urte, nekazaritza eta elikadura ekologikoaren ildoan lan egiten zuten Euskal Herriko laborari zein herritarrak ekoizpen mota desberdinen arabera antolatu, eta hausnartze prozesu batean murgildu ziren. Hausnarketaren ondorioek Euskal Herriko egitura baten beharra, inguruko baserritarrekin elkartu eta partekatzeko interesa, identifikazio tresna baten premia eta, herritarren parte hartzearen garrantzia erakutsi zuten; funtsean bertako bio-nekazaritza baserritarra Euskal Herri mailan identifikatu eta babesteko beharra.

Egungo merkatuen garapenaren aurrean, bai eta mundu mailan elikadura ekologikoaren merkatua izaten ari den garapenaren aurrean, logika hauetatik desberdinduko zen tresna baten baten gogoeta piztu zuten. Zigilu komertzial baten alternatibismo gisa, identifikazioan oinarrituko zen tresna, bestelako euskarri komunikatiboak eta pedagogikoak erabiliko zituena, eta kontrol mekanismoetatik haratago sare-sozial baten oinarri parte-hartzaile baten gainean eraikia. 

Gure lurraldeetatik haratago horrelako sistemak erabiltzen dituzten beste proiektu batzuk ezagutu ziren, eta hauen funtzionamendua eta IFOAMek eskaintzen dituen tresnak erreferentzia hartuta, Euskal Herrian Agroekologiaren bidean dauden etxaldeak konfiantza sareetan oinarrituz eta  jakintzaren elkartrukea eta kolektiboaren babesaren bitartez sortzea erabaki zen 2014ean.  Berme Parte-hartzailean oinarriak jarraituz lan egitea aukera zen  izan ere sistema hauek  elikagai konkretuak ziurtatu ordez, ekoizpen proiektuak edo etxaldeen prozesuei erreparatzen die eta prozesuan inplikatutako eragileen lankidetza aktiboan oinarritzen dira; hain zuzen ere EHKOlektiboaren balioak eta egiteekin guztiz bat datozen tresnak.

BERME SISTEMA PARTE HARTZAILEA

IFOAM (International Federation of Organic Agriculture Movements), nazioarteko eragile ekologiko desberdinak elkartzen dituen erakundearen arabera, “Berme Sistema Parte-Hartzaileak eremu lokalean kalitatearen bermea ziurtatzen duten sareak dira. Elikagai konkretuak ziurtatu ordez, parte hartze aktiboa duten ekoizleek bermatzen dituzte euren ekoizpen proiektuak. Beraz, inplikatutako eragileen lankidetza aktiboan oinarritzen dira eta, konfiantza partekatuz, sare sozialen babesean eta jakintzaren elkartrukearen bitartez eraikitzen dira”.

Mundu zabalean zehar barreiaturik dauden esperientzia anitzek euren egiteko moduak konpartitzen badituzte ere, sare bakoitzak bere ulerkera du Berme Sistema Parte-Hartzaileei dagokionez. Frantziako Nature et Progrès-entzat “Berme Sistema Parte-Hartzaileek, eta erabiltzen dituzten tresna pedagogikoek, bermea dinamika sozialen erdigunean kokatzen dute. Ziurtagirietatik haratago, praktiken hobekuntza jarraitua ahalbidetzen dute, eta norabide komun kolektibo bat partekatzeko balio dute”.

“La Xarxeta” Kataluniako baserritar agroekologikoen sarearentzat berriz, “Berme Sistema Parte-Hartzailea gaur egungo zertifikazio ekologiko ofizialaren alternatiba da. Ekoizpen eta kontsumo prozesuan inplikatutako eragileek sortutakoa izanik, ezinbestean kolektiboa, parte hartzailea eta lokala. Sarea osatzen duten partaideek, adostutako printzipio eta teknika zehatz batzuk jarraitzen dituztela bermatzen duen metodologia”.

Berme Sistema Parte-Hartzaile guztiek ideologia bera partekatzen dute, Agroekologia euskarri hartuta, elikadura burujabetzaren aldeko prozesuak dira, eta kooperazioan oinarrituak, ikuspuntu deszentralizatu batetik, tokiko tresna praktiko eta politiko gisa ulertzen dira.

EHKO ETXALDEA

LAN TALDE DINAMIKAK

EHKOlektiboa laborariek bultzatutako mugimendua izanik, Agroekologiaren bidean pausoak ematen jarraitzeko jakintza eta esperientziak partekatzea ezinbestekoa dugu. Horregatik,  ekoizpen arloko lan-taldeetan antolatzen dira EHKOn laborariak (2018tik aurrera herritarrak ere) eta urtero elkartzen dira gai konkretu batzuen inguruan hausnartzeko, formazio bidez  teknikak hobetzeko edota proiektu zehatzak martxan jartzeko. Euskal Herri osoko pertsonak elkartzen direnean laborarien arteko elkartasun indarrak lotzen dira; lan kolektibo batean parte hartzeak ematen duen babesari esker.

 Lantalde dinamikak erdigunean jartzen ditu laborariak: euren etxalde eta ekoizpenen garapena da helburu nagusia. Erabiltzen den metodologia CaC (Campesino a Campesino) bezala sistematizatua izan da, batez ere Hego-Amerikan, eta funtsean hezkuntza herrikoian eta informazio eta jakintza transferentzia horizontalean oinarritzen da –konfiantzan eta elkarlanean–. Hots, hartu-emanak sustatzean datza. Esperientzian oinarritzen den heinean, kasu praktiko eta konkretuak lantzen dira, errealitatea aztertu eta etengabe garatu, berritu edo hobetzeko.

ZUHAITZAK

EHKO identifikatzailearen barne araudia garatzeko, laborariek lan taldeka, beren zuhaitza garatu dute.

Zuhaitzetan EHKOLEKTIBOArekiko konpromisoak eta etxaldeak bete beharreko baldintzak jasotzen dira.

Zuhaitzek, Euskal Herrian zer nola nekazaritza bio-ekologikoa nahi dugun definitzen dute:

– SUSTRAIETAN, kolektiboarekiko konpromisoak jasotzen dira.

– ENBORREAN, EHKO identifikatzailea erabili ahal izateko bete beharreko baldintzak.

– ADARRETAN, etxaldeak zein norabideetan hobetzeko erronkak finkatzen dira.